Dane Głównego Urzędu Statystycznego za III kwartał 2025 roku pokazują, że polska gospodarka weszła w fazę względnej równowagi. Zarejestrowano 85 368 nowych przedsiębiorstw, czyli jedynie o 27 więcej niż rok wcześniej, oraz 101 upadłości – o trzy mniej niż w analogicznym kwartale 2024 roku. Pozorna stabilność liczby aktywnych firm maskuje jednak głębsze zmiany strukturalne w gospodarce: rośnie znaczenie sektora usług, podczas gdy handel detaliczny i tradycyjne formy działalności pozostają pod presją rosnących kosztów i zmian technologicznych.
Usługi jako motor przedsiębiorczości
Największy wzrost liczby nowych rejestracji – o 13,4% r/r – odnotowano w sektorze usług, który odpowiada już za ponad jedną czwartą wszystkich nowo zakładanych firm. Dynamicznie rozwijają się zwłaszcza działalności profesjonalne, naukowe i techniczne, a także obsługa rynku nieruchomości i usługi wspierające biznes. Wzrost w tej grupie utrzymuje się drugi rok z rzędu, co wskazuje na trwały trend przesuwania przedsiębiorczości w stronę branż o wyższej wartości dodanej. Jednocześnie „pozostałe sekcje” – obejmujące m.in. edukację, opiekę zdrowotną i kulturę – zwiększyły liczbę rejestracji o 8,2%, potwierdzając rozwój sektorów związanych z usługami społecznymi i rekreacyjnymi.
Spadki w handlu i budownictwie
Tradycyjny handel oraz naprawa pojazdów samochodowych znalazły się w odwrocie. Liczba rejestracji w tej sekcji spadła aż o 22,5% r/r, kontynuując trend obserwowany w ubiegłym roku. To efekt narastającej konkurencji ze strony e-commerce, presji kosztowej oraz ograniczenia marż w segmencie detalicznym. W budownictwie, które stanowi blisko 19% wszystkich rejestracji, obserwowany jest lekki spadek (z 16,5 tys. do 16,3 tys. podmiotów), co można wiązać z wygasaniem efektu inwestycji infrastrukturalnych i niepewnością na rynku nieruchomości. Umiarkowany spadek w przemyśle (z 6,2 tys. do 6,1 tys.) odzwierciedla z kolei wpływ słabszej koniunktury w Europie i ograniczonych inwestycji kapitałowych.
Dominacja jednoosobowych działalności gospodarczych
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą pozostają podstawową formą przedsiębiorczości w Polsce. W III kwartale 2025 roku odpowiadały za 82,8% wszystkich rejestracji. Choć liczba nowych JDG wzrosła zaledwie o 0,1% r/r, to po dwóch latach spadków oznacza to symboliczny powrót na ścieżkę wzrostu. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowiły 15,1% nowych podmiotów – o 0,6% mniej niż rok wcześniej – co sugeruje ostrożność inwestorów w zakładaniu struktur kapitałowych w warunkach niepewności gospodarczej. Wzrost liczby prostych spółek akcyjnych (z 205 do 267) może wskazywać na rosnące zainteresowanie elastycznymi formami prowadzenia działalności przez startupy i firmy technologiczne.
Upadłości: mniej niż rok wcześniej, ale więcej niż dwa lata temu
Liczba upadłości przedsiębiorstw wyniosła 101, co oznacza niewielki spadek rok do roku (z 104 w 2024 r.), lecz wzrost względem 2023 r., gdy odnotowano 87 przypadków. Największe spadki upadłości wystąpiły w budownictwie (z 17 do 10 jednostek) i usługach (z 23 do 17), a także w branży informacyjno-komunikacyjnej (spadek o 3 jednostki). Jednocześnie wyraźny wzrost dotyczył handlu i napraw pojazdów – z 19 do 29 upadłości – oraz przemysłu, w którym liczba bankructw wzrosła z 26 do 28. Dane te sugerują, że część sektorów z większą ekspozycją na koszty energii i surowców nadal doświadcza trudności w utrzymaniu płynności finansowej.
Zmiany w strukturze prawnej upadłości
Najwięcej upadłości – aż 78 – dotyczyło spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, co stanowi powrót do wysokich wartości sprzed roku, choć bez dalszego wzrostu obserwowanego w 2024 roku. Spadki zanotowano wśród spółek akcyjnych i komandytowych, natomiast liczba upadłości osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą wzrosła do 11 (z 6 rok wcześniej). To sygnał, że mikroprzedsiębiorcy są bardziej narażeni na turbulencje rynkowe, zwłaszcza w sektorach o niskiej marży i wysokiej konkurencyjności. Brak przypadków upadłości wśród prostych spółek akcyjnych sugeruje, że ten segment rynku pozostaje młody i wciąż rozwijający się.
Wnioski: pozorna równowaga, głęboka transformacja
Ogólny bilans III kwartału 2025 roku można określić mianem stabilizacji, ale w ujęciu strukturalnym widać wyraźną transformację gospodarki. Sektor usług i działalności profesjonalnych staje się głównym motorem nowej przedsiębiorczości, podczas gdy handel i część przemysłu pozostają pod presją kosztową i cyfrową. Utrzymująca się liczba rejestracji przy umiarkowanym poziomie upadłości może wskazywać na adaptację przedsiębiorców do nowego środowiska makroekonomicznego, w którym kluczowe znaczenie mają elastyczność, automatyzacja i innowacja.
W perspektywie kolejnych kwartałów o kondycji przedsiębiorstw zadecyduje nie tyle liczba nowych rejestracji, ile ich trwałość oraz zdolność do tworzenia wartości dodanej w warunkach globalnej niepewności. Polska gospodarka wydaje się coraz bardziej zróżnicowana, a dane GUS potwierdzają, że proces strukturalnej przebudowy przedsiębiorczości jest już faktem.
Tabela 1. Dynamika rejestracji i upadłości przedsiębiorstw w III kwartale 2025 r. (r/r)
| Sektor działalności (sekcje PKD) | Rejestracje 2024 (III kw.) | Rejestracje 2025 (III kw.) | Zmiana r/r (%) | Upadłości 2024 (III kw.) | Upadłości 2025 (III kw.) | Zmiana r/r (%) | Komentarz analityczny |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ogółem | 85 341 | 85 368 | +0,03% | 104 | 101 | –2,9% | Wskaźniki stabilne – niewielki wzrost rejestracji i spadek liczby upadłości. |
| Przemysł (B–E) | 6 228 | 6 098 | –2,1% | 26 | 28 | +7,7% | Niewielki spadek aktywności; presja kosztowa i mniejszy popyt w UE. |
| Budownictwo (F) | 16 472 | 16 318 | –0,9% | 17 | 10 | –41,2% | Uspokojenie rynku po wcześniejszych wzrostach; mniej upadłości dzięki niższym kosztom materiałów. |
| Handel i naprawa pojazdów (G) | 13 315 | 10 314 | –22,5% | 19 | 29 | +52,6% | Najsilniejszy spadek rejestracji i najwyższy wzrost upadłości – presja e-commerce i kosztów. |
| Transport i gospodarka magazynowa (H) | 5 447 | 5 281 | –3,0% | 8 | 10 | +25,0% | Sektor pod presją kosztów paliw i ograniczonego popytu z zagranicy. |
| Zakwaterowanie i gastronomia (I) | 2 959 | 2 830 | –4,4% | 2 | 3 | +50,0% | Spadek aktywności – wrażliwość sektora na sezonowość i ceny energii. |
| Informacja i komunikacja (J) | 7 031 | 6 868 | –2,3% | 6 | 3 | –50,0% | Utrzymanie stabilnego poziomu; wzrost efektywności ogranicza liczbę upadłości. |
| Usługi (K–N) | 18 952 | 21 493 | +13,4% | 23 | 17 | –26,1% | Największy wzrost rejestracji; sektor usług biznesowych i profesjonalnych wciąż rośnie. |
| Pozostałe sekcje (P–S, bez 94) | 14 937 | 16 166 | +8,2% | 3 | 1 | –66,7% | Rozwój edukacji, ochrony zdrowia i sektora kultury; poprawa stabilności finansowej. |
