Czy gminy tracą zasób mieszkaniowy? Dane o najmie komunalnym za 2025 r.
Dane za 2025 rok potwierdzają trend spadkowy w liczbie umów najmu lokali gminnych, choć – co ciekawe – łączna powierzchnia wynajmowanych mieszkań wzrosła. Przybyło nieco umów najmu socjalnego, natomiast kolejki po mieszkania komunalne ponownie się skróciły. Sytuacja na rynku jest złożona: zasób komunalny kurczy się pod względem liczby jednostek, ale rośnie jego ogólny metraż, podczas gdy popyt na lokale wykazuje tendencję spadkową.
Mniej umów w zasobie gminnym, ale większa powierzchnia
Na koniec 2025 r. w Polsce obowiązywało 586,2 tys. umów najmu lokali mieszkalnych z mieszkaniowego zasobu gmin (z wyłączeniem lokali zamiennych i tymczasowych). Oznacza to spadek o 1,6% w porównaniu z 2024 r. Tendencja ta była widoczna zarówno w miastach (spadek o 1,6%, do 537,1 tys. umów), jak i na wsi (spadek o 2,1%, do 49,1 tys.).
W dłuższej perspektywie (2023–2025) widać systematyczne kurczenie się liczby umów: z 603,2 tys. w 2023 r., przez 595,8 tys. w 2024 r., do 586,2 tys. w 2025 r. Oznacza to ubytek blisko 17 tys. lokali w ciągu dwóch lat. Jednocześnie liczba zawieranych i rozwiązywanych umów pozostaje relatywnie stabilna – w 2025 r. zawarto 39 950 umów (o 0,3% mniej niż rok wcześniej), a rozwiązano 39 493. Rotacja w zasobie utrzymuje się więc na zbliżonym poziomie, choć nie rekompensuje spadku ogólnej liczby lokali.
Warto jednak zauważyć, że łączna powierzchnia użytkowa wynajmowanych mieszkań komunalnych wzrosła w 2025 r. do 27 067,8 tys. m², czyli o 2,0% więcej niż w 2024 r. W miastach powierzchnia zwiększyła się o 2,3% (do 24 780,1 tys. m²), podczas gdy na obszarach wiejskich odnotowano spadek o 1,7% (do 2 287,7 tys. m²). Oznacza to, że przeciętna powierzchnia lokalu w zasobie gminnym rośnie – liczba mieszkań maleje, ale ich metraż jest większy. Może to być efektem modernizacji zasobu, wycofywania najmniejszych i najstarszych lokali lub wprowadzania do obrotu nowych mieszkań o wyższym standardzie.
Najem socjalny: niewielki wzrost liczby umów
Na koniec 2025 r. obowiązywało 64,2 tys. umów najmu socjalnego lokalu mieszkalnego, o 0,6% więcej niż rok wcześniej. Łączna powierzchnia tych lokali wyniosła 2 267,9 tys. m², co oznacza wzrost o 1,5% w skali roku.
W miastach liczba umów najmu socjalnego wzrosła o 0,9% (do 56,6 tys.), natomiast na wsi spadła o 1,5% (do 7,6 tys.). Dane te wskazują, że segment najmu socjalnego pozostaje relatywnie stabilny, z lekką tendencją wzrostową w ośrodkach miejskich. Jednocześnie liczba zawieranych umów socjalnych w 2025 r. była niższa niż w latach poprzednich (17 768 wobec 18 579 w 2024 r. i 19 481 w 2023 r.), co może świadczyć o mniejszej rotacji lub ograniczonej podaży nowych lokali socjalnych.
Kolejki po mieszkania komunalne maleją
Na koniec 2025 r. na najem lokalu z zasobu gmin oczekiwało 117,8 tys. gospodarstw domowych. To mniej niż w 2024 r. (119,4 tys.) i wyraźnie mniej niż w 2023 r. (123,8 tys.). W ujęciu rocznym liczba oczekujących spadła o 1,3%.
Zdecydowana większość oczekujących koncentruje się w miastach – 100,9 tys. gospodarstw, co stanowi 85,7% ogółu. W miastach liczba oczekujących zmniejszyła się o 1,5% rok do roku, natomiast na wsi praktycznie się nie zmieniła (spadek o 0,1%). Tendencja spadkowa kolejek może być interpretowana na kilka sposobów: jako efekt poprawy sytuacji części gospodarstw domowych, zmian w kryteriach kwalifikacyjnych lub ograniczonej liczby nowych wniosków. Nie musi ona jednak oznaczać realnego zmniejszenia potrzeb mieszkaniowych – może również odzwierciedlać rezygnację z ubiegania się o lokal komunalny w obliczu długiego czasu oczekiwania.
Strukturalne wyzwania zasobu komunalnego
Zestawienie danych za lata 2023–2025 pokazuje, że zasób mieszkaniowy gmin w Polsce znajduje się w fazie stopniowej transformacji. Z jednej strony maleje liczba obowiązujących umów najmu, co może wynikać z wyprzedaży części zasobu, wyłączeń technicznych lub braku nowych inwestycji na odpowiednią skalę. Z drugiej strony rośnie łączna powierzchnia użytkowa lokali, co wskazuje na poprawę jakościową struktury zasobu.
W segmencie najmu socjalnego obserwujemy względną stabilizację z lekką tendencją wzrostową w miastach. Jednocześnie utrzymuje się wysoki poziom popytu – niemal 118 tys. gospodarstw domowych wciąż oczekuje na przydział mieszkania komunalnego. Choć liczba ta maleje, nadal odzwierciedla istotną skalę niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych.
Dla polityki mieszkaniowej kluczowe będzie zatem zrównoważenie procesów modernizacji i racjonalizacji zasobu z utrzymaniem odpowiedniej podaży mieszkań dostępnych dla osób o niższych dochodach. W przeciwnym razie spadek liczby lokali może w dłuższym okresie pogłębiać nierówności w dostępie do mieszkań.
Na podstawie danych GUS.
